Ngọc Linh  

   Họa sĩ trẻ Hồ Nghĩa là người khởi xướng cho loại tranh làm bằng gạo rang ở Việt Nam. Đây là một loại tranh trang trí có nguồn gốc lâu đời từ Ấn Độ trong các loại tranh Rangoli làm từ bột gạo và hạt gạo nhuộm màu thiên nhiên. Người nghệ nhân dùng ngón tay vẽ bột trên giấy hoặc trên vải tạo thành những hoa văn và dùng từng hạt gạo điểm tô cho tác phẩm. Hồ Nghĩa đã dùng gạo rang để làm tác phẩm ra trường Cao đẳng Mỹ thuật năm 2008. Một ý tưởng không mới nhưng hay ở chỗ chế biến chất liệu bằng cách không dùng phẩm màu mà rang gạo để tạo sự khác nhau của màu từ trắng đục nguyên thủy của gạo đến vàng rồi nâu đen.

Ca sĩ Quang Dũng góp bức tranh gạo sưu tập riêng để bán gây quỹ giúp người nghèo trong một buổi bán đấu giá

   Đầu tiên phải đi tìm mua loại gạo hạt dài, chắc và bóng, sau đó cho vào chảo  rang. Độ nóng của lửa tạo ra từng sắc độ màu. Xong cho vào trong keo để dành bức tranh đã phác thảo. Họa sĩ dùng kẹp gắp từng hạt gạo sắp đặt trên phông nền đã quét keo sẵn.

  Tranh bán giá từ một triệu đến ba triệu một bức khổ trung bình, có khung gỗ. Tranh gạo rang hơn nhau ở chỗ cảnh vật chi tiết nhiều, và sinh động. Tuy thế, tranh gạo không lợi thế về chân dung, phong cảnh. Nó phù hợp với loại tranh trừu tượng hay lập thể.

Vẽ phác họa

   Anh Trần Minh, nhà ở quận 5, thỉnh thoảng vẫn đi dạo vài shop tranh cho biết: “So với tranh vỏ ốc hay tranh đá quý, thì tranh gạo rang  trông mềm mại và gần gũi nhưng tranh gạo có tuổi thọ không bền, chỉ giữ được vài ba năm”.

  Họa sĩ Hồ Nghĩa giải thích thắc mắc của anh Minh: “Đúng là như vậy! Thật khó kéo dài tuổi thọ của tranh gạo rang, đến một thời gian nào đó, độ ẩm của không khí sẽ làm hạt gạo phân hủy, mục nát.

Tỉa kỹ từng chi tiết

   Mặc dầu tranh gạo rang không phải là một tác phẩm có thể sống đời với con người, nhưng nhiều khách hàng vẫn thích và đặt hàng nhiều. Một vài tác phẩm công phu và đẹp nên có giá trị từ vài trăm đô la trở lên. Có lần  ca sĩ Quang Dũng đã mang bức tranh gạo rang của mình lên sàn bán đầu giá gây quỹ giúp đỡ người nghèo vùng Bình Định, bức tranh bán được 10,000 MK.

Xếp những hạt gạo theo sắc độ

   Bên cạnh một số tranh gạo rang đẹp và có phong cách riêng, một vài cơ sở mỹ nghệ đã mướn thợ thực hiện tranh gạo rang giá rẻ để đáp ứng nhu cầu của người bình dân mua làm quà tặng. Những loại tranh này thường đơn giản và sao chép lại.

Phun lớp keo bảo vệ

   Anh Trần Minh ta thán: “Cái gì lạ, bán chạy, đều bị copy.  Tôi đi qua hai cơ sở làm tranh gạo, hầu như thấy khá nhiều tác phẩm trùng lắp. Khách hàng bị thu hút, rồi  trầm trồ cái lạ là hạt gạo nhỏ nhỏ li ti như thế lại tạo ghép thành một bức tranh, chứ chưa có cảm nhận cái cảm xúc của người sáng tác”.

   Mặc dầu thế, ra đời chưa đầy hai năm, tranh gạo rang đã là sản phẩm được đón nhận một cách nồng nhiệt.

NL

Bức tranh gạo rang “Mục đồng chăn trâu”

Tranh gạo đơn giản

Họa sĩ Hồ Nghĩa với tác phẩm tranh gạo tốt nghiệp ra trường Mỹ thuật